close
Feministyczny aktywizm – wystawa „Zrób to sama” w Galerii Nośna

Feministyczny aktywizm – wystawa „Zrób to sama” w Galerii Nośna

Na wystawie Zrób to sama przyglądamy się projektowaniu graficznemu kobiet w szczególnej odsłonie. Prezentujemy prace związane z feministycznym aktywizmem lub powstające w orbicie jego wpływów: od plakatów sufrażystek, przez prace See Red Women’s Workshop ilustrujące postulaty istotne dla drugiej fali feminizmu, aż po ziny Riot Grrrl z lat 90. i działalność radykalnych kolektywów feministycznych – Sister Serpents i Fierce Pussy.
16.11–2.12.2018

W 1990 roku, gdy Sheila Levrant de Bretteville obejmowała stanowisko dyrektorki wydziału projektowania graficznego na Uniwersytecie Yale, związany z uczelnią od lat 50. Paul Rand, jeden z ojców stylu szwajcarskiego, zrezygnował z posady wykładowcy. Obawiał się, że program nauczania, hołdujący od lat modernistycznym tradycjom, w związku z nadejściem nowej dyrekcji będzie chylił się ku upadkowi. Chwilę później, na łamach czasopisma Journal of Graphic Design wydawanego przez stowarzyszenie AIGA, ukazał się jego artykuł Confusion and Chaos: The Seduction of Contemporary Graphic Design, w którym zwymyślał projektantów związanych z dekonstrukcją i aktywizmem, uznając ich podglądy za herezję. Tak się składa, że kluczowymi postaciami współtworzącymi wymienione tendencje były kobiety – Katherine McCoy i Sheila Levrant de Bretteville. 

Ten zbieg okoliczności – trudno podejrzewać, że Rand rezygnując ze stanowiska, miał kobietom jako takim cokolwiek za złe – miał jednak pozytywny aspekt. Kobiety zaczęły współtworzyć historię designu, zajmować najwyższe stanowiska w miejscach pracy i skutecznie rozbrajać dominujący porządek. Nieważne czy odbywało się to poprzez kwestionowanie modernizmu usankcjonowanego przez rozmaite instytucje, prezentowanie odmiennych stanowisk w związku z misją przyświecającą designowi, czy posługiwanie się grafiką w walce o lepszą rzeczywistość. Obecność kobiet w historii projektowania graficznego wciąż jednak nie jest oczywista, a opracowania poświęcone designowi często pomijają ich dokonania. 

Na wystawie Zrób to sama przyglądamy się projektowaniu graficznemu w szczególnej odsłonie. Prezentujemy prace związane z feministycznym aktywizmem lub powstające w orbicie jego wpływów: od plakatów sufrażystek, przez prace See Red Women’s Workshop ilustrujące postulaty istotne dla drugiej fali feminizmu, aż po ziny Riot Grrrl z lat 90. i działalność radykalnych
kolektywów feministycznych – Sister Serpents i Fierce Pussy. Wystawa stanowi także opowieść o feministycznych mediach, takich jak czasopisma i ziny, dających kobietom możliwość komunikowania się ze światem na własnych zasadach. Tytuł wystawy stanowi parafrazę anglojęzycznego terminu DIY (Do it yourself), który w najogólniejszym znaczeniu odnosi się do idei związanej z niekomercyjnym wytwarzaniem przedmiotów bez udziału profesjonalnego wsparcia. Na innej płaszczyźnie można rozumieć go jako zachętę do brania spraw we własne ręce i nade wszystko do sprzeciwu – wobec prawa, norm społecznych czy rozmaitych przejawów dyskryminacji. 

Wystawa zbiega się z setną rocznicą przyznania Polkom praw wyborczych, co pokazujemy w kontekście prac Moniki Drożyńskiej z serii Przyjaciółki. Wiek później nadal spotykamy się z boleśnie uwsteczniającymi próbami ograniczania praw kobiet. W odpowiedzi na nie na naszych oczach tworzą się inicjatywy, często nieformalne, spośród których największy zasięg zyskał rodzimy Czarny Protest, którego oprawa graficzna powstaje z myślą o powielaniu i rozpowszechnianiu, dodatkowo skutecznych za sprawą internetu. Obserwujemy także zwrot w stronę papierowych mediów. Ziny dziewczyn z Girls to the Front, działających prężnie na scenie muzycznej, Dziewczyństwo czy Krótkie historie mówią nie tyle o nostalgii za medium popularnym w latach 90., co o zmęczeniu wirtualnym światem, który okazał się być wyposażony w jedynie pozornie demokratyczne narzędzia komunikacji. 

Zrób to sama streszcza się we wciąż aktualnych słowach 20-letniej Eriki Reinstein, nawiązującej do manifestu Riot Grrrl: „PONIEWAŻ my dziewczyny chcemy tworzyć media, które przemawiają do NAS… PONIEWAŻ za każdym razem, kiedy bierzemy do ręki długopis czy instrument, lub robimy cokolwiek innego, tworzymy rewolucję. To my jesteśmy rewolucją”. I tego się trzymajmy.


Wydarzenia towarzyszące:

  • Nigdy nie pozwól im siebie uciszyć. Głos kobiet i aktywizm graficzny
    wykład Agaty Szydłowskiej
    sobota, 17.11.2018, godz. 17.00
    Galeria Nośna, Warsztat, ul. Zabłocie 9a/9b, Kraków
    „Kto dochodzi do głosu i dlaczego, to jest jedyne pytanie”, napisała w swojej książce „I Love Dick” amerykańska pisarka i artystka, Chris Kraus. Mniej więcej w tym samym czasie (lata 90.) anarchofeministki związane z ruchem Riot Grrrls pisały na swoich drukach: „Nigdy nie pozwól im siebie uciszyć”. Kwestia kobiecego głosu, jego słyszalności, jego odrębności, jego obecności w przestrzeni publicznej, nie dotyczy jednak tylko literatury czy polityki. W procesie odnajdywania swojego głosu i czynienia go słyszalnym biorą udział także aktywistki uczestniczące w debacie publicznej za pomocą narzędzi projektowania graficznego: od projektantek i drukarek zrzeszonych wokół Women’s Building w San Francisco po kobiety walczące o prawa reprodukcyjne na ulicach polskich miast w ostatnich latach. Podczas wykładu zastanowimy się, czym jest kobiecy głos w aktywizmie graficznym i jak walczy on o słyszalność.
  • Zinowe warsztaty z Girls to the Front
    Agata Wnuk, Magdalena Rzepecka
    niedziela, 25.11.2018, godz. 13.00–16.00
    Galeria Nośna, Warsztat, ul. Zabłocie 9a/9b
    Agata Wnuk z Girls to the Front oraz artystka Magdalena Rzepecka poprowadzą warsztaty, w trakcie których wprowadzą uczestników do formy jaką jest zin, opowiedzą o podstawach samopublikowania oraz o historii zinów w ruchu riot grrrl. Ale to nie wszystko – od teorii do praktyki, dziewczyny pokierują stworzeniem nowego zina, w którym każdy będzie mógł poruszyć wybrany przez siebie problem, podzielić się swoją zajawką czy wykorzystać przestrzeń w zupełnie dowolny sposób. Wszystkie chwyty dozwolone – kolaż, rysunek, komiks, tekst. Całość zostanie złożona i powielona w trakcie warsztatów, więc każdy uczestnik otrzyma swój własny egzemplarz!
    Na warsztaty obowiązują zapisy! Osoby zainteresowane prosimy o wiadomość pod adres: fundacjanosna@gmail.com

  • Projekcja filmu Don’t Need You: The Herstory of Riot Grrrl, reż. Kerri Koch, 2005
    niedziela, 25.11.2018, godz. 18.00
    Galeria Nośna, Warsztat, ul. Zabłocie 9a/9b
    „Don’t Need You” to film dokumentalny, który opowiada o początkach ruchu Riot Grrrl na scenie muzycznego undergroundu USA w latach 90., pokazując jak ruch feministyczny za pośrednictwem muzyki, pisma, aktywizmu i społeczności przyjaznej kobietom przekształcił się w podziemną rewolucję zbudowaną na edukacji i samoświadomości. Film daje widzom okazję do poznania kluczowych postaci w rozwoju ruchu Riot Grrrl i przekonania się, jak na zawsze zmieniły one historię muzyki i feminizmu. Obraz zawiera indywidualne wywiady przeplatane rzadkimi materiałami archiwalnymi, w tym oryginalne ziny Riot Grrrl, ulotki i fotografie, a także rzadko widywane nagrania pionierskich zespołów Riot Grrrl, takich jak Bikini Kill, Heavens to Betsy i Bratmobile.
    Film w języku angielskim.


Data: 16.11–2.12.2018
Miejsce: Galeria Nośna, ul. Zabłocie 9a/9b  
Kuratorka: Zuzanna Dzwonkowska


Wystawa i wydarzenia towarzyszące organizowane są w ramach cyklu Sztuka do rzeczy – design w Krakowie.
Dofinansowano ze środków Miasta Kraków

Więcej informacji: 
http://nosna.pl/


Informacje prasowe: Fundacja Nośna

Polskie królowe odzyskują swój głos [recenzja]

Mark Juddery – „Coraz lepiej. Dlaczego świat nie schodzi na psy” (recenzja)

Nasza strona internetowa używa plików cookies w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. dowiedz się więcej

Nasza strona internetowa używa plików cookies w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych.
Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb.
Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.

Zamknij