14 października 2015 r. o godz. 14.00 zapraszamy do oddziału Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, Dzieje Nowej Huty (os. Słoneczne 16), na otwarcie wystawy Zapomniane dziedzictwo Nowej Huty – Grębałów.
To kolejna wystawa z cyklu przybliżającego dzieje wsi, na terenie, których powstała Nowa Huta. Ekspozycja będzie prezentowana w oddziale Dzieje Nowej Huty MHK (os. Słoneczne 16) w dniach 14.10.2015–9.01.2016 r.
„Jak tu mówić co więcej o wiosce, o której zaledwie da się prozą powiedzieć, że tam orzą, sieją i zbierają zboże, a to wszystko na małą skalę” – pisał o Grębałowie dziewiętnastowieczny pamiętnikarz Kazimierz Girtler.
Rzeczywiście, można powiedzieć, że wieś nie miała szczęścia. Położona w rozwidleniu dwóch ważnych szlaków w żaden sposób z nich nie korzystała, gdyż obie drogi omijały wioskę szerokim łukiem. Ale z drugiej strony to rozwidlenie dróg było na tyle ważnym punktem strategicznym, że na początku I wojny światowej władze wojskowe zdecydowały się kompletnie wyburzyć wieś, by jej zabudowania nie zasłaniały pola obstrzału znajdującego się w pobliżu fortu.
Odbudowana w latach 20. XX w. wieś żyła swoim własnym rytmem, a tutejszy majątek należący nieprzerwanie od średniowiecza do krakowskiej Kapituły na Wawelu, był dzierżawiony w latach 1937-1948 przez znaną krakowską firmę ogrodniczą „Freege”. W 1950 r. dobra te zostały przejęte przez państwo i zamienione na Państwowe Gospodarstwo Rolne, a potem na Stację Centrali Nasiennictwa Ogrodnictwa i Szkółkarstwa.
Sam Grębałów jako wioska ocalał szczęśliwie do naszych dni. Nigdy nie pojawiły się tu osiedla mieszkaniowe typowe dla Mogiły czy Bieńczyc ani też zakłady przemysłowe ze swoją infrastrukturą. Jednak bliskie położenie samego kombinatu sprawiło, że to właśnie zdjęcia Grębałowa na tle dymiących kominów stały się w latach 80. XX w. ikoną rodzącego się ruchu.
Materiały prasowe Muzeum Historyczne Miasta Krakowa
