Mroczny rycerz kinematografii zapałał miłością do bliźniaczych stroicieli trzęsień ziemi. Efektem tej artystycznej fascynacji Christophera Nolana twórczością Stephena i Timothy’ego Quay jest dokument pt. Quay, który pokażemy w tegorocznej edycji festiwalu Etiuda&Anima. Dokumentowi Quay towarzyszyć będą filmy Braci wybrane przez samego Nolana.
W tym krótkim dokumencie, pierwszym w dorobku Nolana, reżyser zagląda do pracowni Braci – intymnej przestrzeni, w której powstają ich animowane fantasmagorie. Stephen i Timothy Quay od ponad trzydziestu lat tworzą filmy, wykorzystujące lalki i animację poklatkową. Ich dzieła oczarowały świat. Umiłowanie detalu, zapierające dech w piersiach kolory i faktury oraz niezwykłe operowanie kamerą sprawiają, że twórczość braci Quay odznacza się unikatowym i niepowtarzalnym stylem. Artyści czerpią inspirację z dorobku kulturalnego Europy Środkowej. Nawiązują do pisarstwa Franza Kafki, Brunona Schulza, Jana Potockiego i Roberta Walsera, filmów Jana Švankmajera, Waleriana Borowczyka, Jana Lenicy, Jurija Norszteina, Jiříego Trnki. Do ich najbardziej znanych prac należą: Gabinet Jana Švankmajera (1984), Ulica Krokodyli (1986), Próby do wymarłych anatomii (1986), Grzebień (1990), Anamorfoza (1991), In Absentia (2000), Muzeum fantomów (2003), Maska (2010). Bracia Quay mają w swoim dorobku także pełnometrażowe filmy z udziałem aktorów: Instytut Benjamenta (1995) i Stroiciel trzęsień ziemi (2005).
Bracia Quay a „sprawa polska”
W ich twórczości wyjątkowe miejsce zajmuje Polska. Utwory polskich pisarzy, Brunona Schulza i Stanisława Lema, stały się podwaliną scenariuszy do Ulicy krokodyli i Maski (zrealizowanej w łódzkim Se-ma-forze). Także narracja do wspomnianej Ulicy Krokodyli i Grzebienia prowadzona jest w języku polskim.
W 2009 roku bracia Quay zrealizowali w Polsce Inwentorium śladów przy udziale Muzeum Zamku w Łańcucie. Ten dokumentalno-animowany film jest hołdem złożonym Janowi Potockiemu, XVIII-wiecznemu pisarzowi, podróżnikowi i politykowi, autorowi Rękopisu znalezionego w Saragossie.
Wieloletnim współpracownikiem Braci jest Lech Jankowski, który skomponował muzykę do Ulicy Krokodyli, Prób do wymarłych anatomii, Grzebienia i Instytutu Benjamenta. W Inwentorium śladów i Masce wykorzystana została muzyka Krzysztofa Pendereckiego.
Na ich dzieła oddziałują także prace polskich animatorów – Waleriana Borowczyka i Jana Lenicy.
Podczas 22. MFF Etiuda&Anima dojdzie do niezwykłego spotkania artystycznych osobowości Christophera Nolana i braci Quay – skrajnie różnych, lecz pokrewnych w swojej nieograniczonej i oryginalnej wyobraźni.
THE QUAY BROTHERS IN 35 MM CURATED BY CHRISTOPHER NOLAN
In Absentia reż. Stephen & Timothy Quay, animacja, UK, 2000, 19′
Quay, reż. Christopher Nolan, dokument, USA, 2015, 8′
Grzebień/The Comb, reż. Stephen & Timothy Quay, animacja, UK, 1990, 17′
Ulica Krokodyli/Street of Crocodiles, reż. Stephen & Timothy Quay, animacja, UK, 1986, 21′
Wszystkie projekcje z taśmy 35 mm!
The Quay Brothers In 35 mm curated by Christopher Nolan
28 listopada (sobota), godz. 16.30, Rotunda
