Zdrada i odkupienie win to uniwersalne tematy, które zawsze przyciągają uwagę i zainteresowanie. Jeśli do tego umiejscowimy akcję w kraju ogarniętym wojną na tle religijnym oraz pokażemy jak konflikt wyniszczył niegdyś piękne państwo, to już jesteśmy w połowie drogi do tego, by napisać bestseller. Dodajmy do tego jeszcze lekkie pióro i ciekawych bohaterów i tak mamy do czynienia z poruszającą powieścią, która na długo zostanie w naszej pamięci, jak w przypadku „Chłopca z latawcem” Khaleda Hosseiniego.
Głównym bohaterem debiutanckiej powieści afgańskiego pisarza jest kilkunastoletni Amir, syn bogatego Pasztuna z Kabulu, który za wszelką cenę pragnie zyskać szacunek i uwagę ojca. Wrażliwy chłopiec coraz bardziej jednak rozczarowuje swego rodziciela, mężczyznę z krwi i kości, i nie jest w stanie stworzyć z nim tak bliskiej relacji jaką mają ze sobą Hasan i Ali – ich hazarscy służący. Amir spędza więc większość czasu z o rok młodszym Hasanem, oddanym mu całym sercem, niezastąpionym towarzyszem zabaw, który jednak nie zapomina o swym niższym położeniu w hierarchii społecznej i narodowościowej i powraca do roli służącego ilekroć w towarzystwie zjawia się więcej osób. Amir, wychowany zgodnie z zasadami afgańskiej kultury, mimowolnie zgadza się na ten poddańczy układ, choć kocha Hasana jak brata. Gdy jednak jego moralność zostanie wystawiona na próbę, miłość przegra z podziałami społecznymi i chęcią zaimponowania ojcu. Amir zawodzi oddanego Hasana, a późniejsze poczuciu winy doprowadzi go do kolejnych złych uczynków. Na skutek zawirowań politycznych i po wkroczeniu Sowietów do Afganistanu, Amir wraz z ojcem opuszczają ojczyznę i emigrują do Stanów Zjednoczonych, by tam próbować wieść normalne i spokojne życie. Jednak Amirowi ciągle dokuczają wyrzuty sumienia, ale po latach nadarza się okazja, by zadośćuczynić Hasanowi wyrządzone mu krzywdy.
Powieść Hosseiniego to bardzo bogata w wątki i różne zagadnienia historia. Główną osią fabuły jest niemoralny uczynek Amira i jego konsekwencje. Nikną one jednak przy złożonych i jakże poruszających pozostałych wątkach. Przede wszystkim autor przybliża nam kulturę i życie w Afganistanie w czasach jego względnej świetności lat siedemdziesiątych XX wieku, poprzez ogarnięty wojną z Rosjanami kraj, aż po zupełnie wyniszczony naród i państwo zarządzane przez bezwzględnych talibów. Możemy poznać więc różnice klasowe i narodowościowe, jakie dzieliły Afgańczyków w czasie pokoju, a eskalowały do krwawych rozmiarów w czasie wojny. Wraz z biegiem lat, kolejne mniejszości etniczne są uciskane, kształtując w ludziach przerażające poczucie wyższości i prawo do wyzyskiwania innych. Mamy tu także do czynienia z tragedią uchodźców – autor w krótkich fragmentach, ale jakże sugestywnych, obrazuje paraliżujący strach i determinację ludzi, którzy decydują się opuścić ojczyznę i jechać w nieznane, byle uciec od piekła wojny. Poznajemy również problemy emigrantów żyjących w zupełnie innej kulturze, którzy otoczeni swymi rodakami starają się zbudować namiastkę utraconego kraju na obcej ziemi, jednak tęsknota za ojczyzną potrafi złamać człowieka bardziej niż uszczerbek na zdrowiu.
To tylko kilka z wielu, jakże ciekawych wątków poruszanych przez Hosseiniego. Jego powieść zyskuje również dzięki obrazowaniu Afganistanu oczami najpierw małego chłopca, a później dorosłego mężczyzny, który wraca po latach do ojczyzny. Do tego należy dodać również bardzo poruszające obrazy tragedii ludzkiej, zwłaszcza dziecięcej, które żadnego czytelnika nie pozostawią obojętnym. Wszystko to składa się na wciągającą, niezwykle poruszającą i dającą do myślenia powieść, którą przeczytać naprawdę warto, choć momentami jest to ciężkie wyzwanie, zwłaszcza dla wrażliwych osób.
Autor recenzji: Aleksandra Cabaj
Tytuł: Chłopiec z latawcem
Autor: Khaled Hosseini
Tłumaczenie: Maria Olejniczak-Skarsgard
Wydawnictwo: Albatros
Data premiery: 2003 rok
