Finlandia to jeden z tych krajów, który budzi od razu szereg skojarzeń. Od Muminków, przez sauny, po śpiew joik. Małgorzata Sidz poszerza wiedzę czytelników na temat najbardziej oczywistych fińskich obrazów, uzupełnia je ciekawostkami, ale często nie udaje je się samej uciec od stereotypów.
Książka „Kocie chrzciny. Lato i zima w Finlandii” to wieloaspektowa opowieść o kraju tysiąca jezior, w której poruszane są niemal wszystkie możliwe tematy: od szwedzko-fińskich problemów językowych i tożsamościowych, przez alkoholizm, po homoseksualizm. Nie brak tu krótkich opisów znanych finów jak Tove Jansson czy Tom of Finland. Sporo tu fińskich słówek, zwrotów i zwyczajów, które zostają wyjaśnione. Wiele tu ciekawostek i historii pozbieranych wprost od zwykłych ludzi. Książka to Finlandia w pigułce, gdzie znajdziemy wszystko to, co chcielibyśmy o Finlandii wiedzieć albo to, o czym już słyszeliśmy i chcielibyśmy wiedzieć więcej.
Autorka reportażu, Małgorzata Sidz, studiowała w Turku, stąd życie lokalnej społeczności udało jej się poznać dość dobrze. Bohaterami jednak najczęściej są jej znajomi ze studiów czy barów, co sprawia, że książka choć chce być opowieścią o całej Finlandii, staje się jednak historią lokalną i przedstawioną z perspektywy ograniczonej grupy społecznej. Najwięcej miejsca poświęcono tu problemom szwedzkojęzycznych Finów, tożsamości kulturowej oraz społecznościom LGBT (choć autorka podkreśla, że orientacja seksualna w Finlandii nie różni się od preferencji żywieniowych).
W zbiorze przytaczanych przez autorkę opowiadań i anegdot panuje lekki chaos. Nie do końca czytelnik wie, po co i dlaczego niektóre z nich są opowiadane. Momentami ma się wrażenie, że to raczej dziennik z czasów studiów niż reportaż, którego się spodziewaliśmy. Czasami wydaje się tez, że niektóre aspekty fińskiego życia – zupełnie niepotrzebnie są generalizowane, a przedstawiane opinie zbyt ogólne.
To, co jednak wyróżnia reportaż, to pokazanie drugiej strony narodu, który uznawany jest za najszczęśliwszy kraj świata. Autorka pisze o liczbie samobójstw, alkoholizmie i samotności. W bardzo obrazowy sposób pokazuje, że Finlandia poza świętym Mikołajem, lasami i jeziorami, ma także swoje drugie, nieco smutniejsze oblicze.
Dagmara Marcinek
Tytuł: „Kocie chrzciny. Lato i zima w Finlandii”
Autor: Małgorzata Sidz
Wydawnictwo: Czarne
Data premiery: 12 lutego 2020
