Artystyczny dialog Elsy von Freytag-Loringhoven i Marcela Duchampa, w którym podziw łączy się z polemiką, jest inspirującym punktem wyjścia do refleksji nad systemową mizoginią, która była przyczyną braku uznania dla twórczości Baronessy. W biografii Marcela Duchampa autorstwa Calvina Tomkinsa Elsa wymieniona jest zaledwie kilka razy, w mało istotnych kontekstach: jako ekscentryczna postać związana z bohemą, narzucająca się wielkim artystom.
Cricoteka oraz Dom Norymberski w Krakowie zapraszają na premierę spektaklu „Lady Dada” w reżyserii Igi Gańczarczyk, która odbędzie się 30 stycznia 2021 roku o godzinie 19:00 na platformie playkrakow.pl.
Biografka Elsy von Freytag-Loringhoven, IreneGammel podkreśla, że podczas gdy Duchamp funkcjonuje dziś jako jeden z najbardziej rewolucyjnych artystów XX wieku – „Tatuś dada i dziadek popu” („daddy of dada and grandpa of pop”), który błyszczy w świetle reflektorów podręczników do historii sztuki – w przypadku Baronessy można mówić o „ciemniejszej, zmarginalizowanej, kobiecej wersji artystycznej transgresji.”
Sama Elsa von Freytag-Loringhoven wielokrotnie podejmowała przewrotną grę
z własną pozycją. Na przykład jej utwór „Związek miłosno-chemiczny” jest prześmiewczym odczytaniem erotycznych strategii Duchampa w słynnej pracy „Wielka szyba” (znanej również jako „Panna Młoda rozebrana przez swoich zalotników, jednak”), która przez krytyków sztuki została uznana za jedno z najważniejszych dzieł ubiegłego wieku.
Jak pisze Irene Gammel, Baronessa wciela się w rolę narzeczonej Duchampa (tytułowej panny młodej), dając ironiczny głos kobiecej postaci z „Wielkiej szyby”. To punkt wyjścia do stworzenia alternatywnej opowieści, podważającej symboliczną pozycję „daddy of dada” na rzecz „lady dada”.
Interesujący jest również artystyczny i erotyczny związek Elsy von Freytag-Loringhoven
z Djuną Barnes, autorką „Ostępów nocy”, pierwszą biografką Baronessy, która zarzuciła projekt pisania o życiu i twórczości kochanki na etapie notatek. Kobieca seksualność
i przyjemność były częstym tematem zmysłowej, prowokacyjnej i cielesnej poezji Elsy. Za jej życia opublikowano jedynie kilka wierszy z liczącego ok 150 utworów zbioru, wydanego po jej śmierci w antologii „Body Sweats”. Na scenie, obok aktorki grającej Elsę von Freyta-Loringhoven, pojawi się wokalistka, inspirowana postacią Djuny Barnes – partnerka, dokumentalistka, świadkini występu Elsy.
Postać Elsy von Freyta-Loringhoven pozwala przyjrzeć się różnym narracjom opisującym kobiece doświadczenie: herstorii, rewizji kanonu, pisarstwu kobiecemu. „Umrzemy jako wolne ptaki albo umrzemy, próbując” – mówiły w filmie tytułowe uciekające kurczaki. –
„A nie ma innych opcji?”.
Premiera online 30.01.2021, godz. 19.00-21.00
Platforma: www.playkrakow.pl
Dostęp bezpłatny.
„Lady Dada”
Scenariusz i reżyseria: Iga Gańczarczyk
Wykonanie: Marta Ojrzyńska (Elsa von Freyta-Loringhoven), Barbara Kinga Majewska (Djuna Barnes)
Dramaturgia: Jakub Momro
Przekład wierszy: Adam Wiedemann
Opracowanie muzyczne wierszy: Barbara Kinga Majewska
Scenografia: Przemek Czepurko
Kostiumy: Hanka Podraza
Muzyka: Piotr Peszat
Dźwięk, światło: Mariusz Gąsior, Mariusz Potępa
Realizacja nagrania: Grzesiek Mart doc
Grafika/Wideo: Łukasz Ziomek
Produkcja: Renata Kopyto / Dom Norymberski w Krakowie
Partnerzy: Cricoteka, KBF Play Kraków
Koordynacja projektu w ramach współpracy: Olga Curzydło (Cricoteka)
Wsparcie promocyjne projektu: Marzena Boniecka (Cricoteka),boniecka@cricoteka.pl
Facebook: https://www.facebook.com/events/427651171692332
Instagram: https://www.instagram.com/cricoteka
Strona: www.cricoteka.pl
Miejsce: Cricoteka, ul. Nadwiślańska 2-4, Kraków
