Jeśli dorastaliście w latach 90., tak jak ja, to zapewne darzycie te czasy sporą dawką sentymentu. A jeśli na dodatek lubicie wspominać, to właśnie nadarza się ku temu doskonała okazja. Jest nią nowa książka Wojciecha Przylipiaka „Sex, disco i kasety video. Polska lat 90.”.
Z czym kojarzą Wam się lata 90.? Z kasetami VHS, po które chodziliście do wypożyczalni? A może z anteną satelitarną, którą trzeba było ustawić w odpowiednią stronę, by łapała kanały? Mnie kojarzą się oprócz tego jeszcze z kasetami magnetofonowymi, czarno-białymi telewizorami, wieczorynkami i komiksami. Autor nie pomija żadnego ze wspomnianych przeze mnie elementów, sporo pisze także o piractwie, które z racji braku odpowiednich regulacji prawnych kwitło wtedy na potęgę. Nikt nie widział nic złego w przegrywaniu kaset czy płyt CD i to nawet w sklepach z muzyką. Podobnie jak w tworzeniu własnej telewizji. Dopiero ustawy o prawie autorskim czy radiofonii i telewizji nieco zmieniły ten stan rzeczy.
Lata 90. to właśnie intensywny rozwój telewizji różnego kalibru, całkowicie amatorskiej i tej profesjonalnej – z operami mydlanymi („Moda na sukces”, „Dynastia”), teleturniejami („Idź na całość”) czy reportażami. Ostatnia dekada XX wieku to też rozwój handlu i to różnego rodzaju. Począwszy od bud z jedzeniem i żywności sprzedawanej z żuka, po rozwój supermarketów czy pierwsze fast foody pokroju McDonald’s i Burger King. Zachód coraz śmielej się o nas upominał. Ale to też intensywny rozwój mody, wielkie nazwiska na pokazach mody (Naomi Campbell), które odwiedzały nasz kraj oraz pierwsze koncerty poważnych gwiazd jak U2, Depeche Mode czy Michael Jackson. W książce nie zabrakło też miejsca dla wspomnień dotyczących rozwoju komputerów i automatów do gier.
„Sex, disco i kasety video. Polska lat 90.” to zapis czasów, gdy próbowaliśmy dogonić zachód. Książka jest bardzo klimatyczna, począwszy od okładki, na której znajduje się kaseta wideo, aż po zawartość w postaci treści i zdjęć. Z przyjemnością zatopiłam się w lekturze i na kilka chwil powróciłam do tamtych czasów. Autor posiłkuje się nie tylko swoimi wspomnieniami, ale i słowami osób, które żyły w tamtych czasach. Np. tych, którzy wtedy rozwijali swoje biznesy. To wszystko tworzy panoramę tamtych lat i przypomina o tym, o czym już być może zapomnieliśmy. Przy tym nie nudzimy się ani przez chwilę.
Książka została podzielona na osiem rozdziałów, każdy z nich rozpoczyna się od „polecajek” w postaci piosenek, filmów i książek, po które warto sięgnąć, by lepiej zapoznać się z prezentowanym w rozdziale tematem. Plastyczny język sprawia, że czujemy, jakbyśmy faktycznie przenieśli się o kilka dekad wstecz, a kolejne kartki przewracamy coraz szybciej, by chłonąć zawarte na nich informacje.
Chcecie powspominać? W takim razie śmiało sięgajcie po „Sex, disco i kasety video. Polska lat 90.” Ta rzeczywistość nie zawsze była kolorowa, a jednak, z sentymentem do niej wracamy.
Autor recenzji: Monika Matura
Tytuł: Sex, disco i kasety video. Polska lat 90.
Autor: Wojciech Przylipiak
Wydawnictwo: Wydawnictwo MUZA S.A.
Data premiery: 19.05.2021
