Przegląd Nowego Kina Rumuńskiego to wydarzenie towarzyszące 13. Festiwalowi Kultury Rumuńskiej w Krakowie. W dniach 10-14 maja, w Kinie Pod Baranami będzie można zobaczyć pięć nieprezentowanych wcześniej w polskich kinach tytułów. W programie m.in. nagrodzony na Festiwalu w Wenecji dramat Niepokalana Moniki Stan i George’a Chiper-Lillemarka oraz najnowszy film Radu Munteana Întregalde.
W Krakowie – już po raz trzynasty – odbędzie się Festiwal Kultury Rumuńskiej. To pięć dni pełnych wydarzeń poświęconych sztuce, językowi, historii i literaturze Rumunii. 2023 to wyjątkowy rok dla rumuńskiej kultury: rok, w którym miasto Timișoara, znane na całym świecie jako miasto rewolucji rumuńskiej z 1989 r., otrzymało tytuł Europejskiej Stolicy Kultury. To również rok, w którym obchodzimy 350-lecie urodzin Dimitriego Cantemira, wyjątkowej osobowości kultury europejskiej XVII-XVIII wieku, uczonego i hospodara Mołdawii – przypominają przedstawiciele Rumuńskiego Instytutu Kultury w Warszawie, organizatora Festiwalu.
Specjalne miejsce w programie zajmuje rumuńska kinematografia, którą można poznać bliżej, uczestnicząc w Przeglądzie Nowego Kina Rumuńskiego w Kinie Pod Baranami. W dniach 10-14 maja pokazanych zostanie pięć filmów pełnometrażowych oraz zestaw krótkich metraży.
Niepokalana Moniki Stan i George’a Chiper-Lillemarka to wyraźny dowód, że rumuńskie kino nie przestaje być źródłem nowej energii i nieoczywistych rozwiązań. Nagrodzony na Festiwalu w Wenecji film skupia się na młodej dziewczynie, która trafia do ośrodka odwykowego – zamkniętego, męskiego świata, w którym niełatwo jest zachować niewinność.
Osadzony w małej wsi w północnej Rumunii film Ludzie czynu jest aż gęsty od moralnych dylematów. Reżyser Paul Negoescu serwuje widzom nowe, przewrotne spojrzenie na odwieczną walkę dobra ze złem, w którym szczególnie mocno wybrzmiewa pytanie: ile złych czynów zmienia nas w złego człowieka? Na prowincji rozgrywa się także Întregalde – najnowszy film Radu Munteana. Uznany twórca zastanawia się w nim, gdzie leżą granice hojności, jakie są prawdziwe powody altruizmu i kto tak naprawdę korzysta z – tak zwanej – dobroczynności.
Różne oblicza współczesnej Rumunii odkrywają przed widzami filmy Człowiek i pies Ștefana Constantinescu oraz Berliner Mariana Crișana. Pierwszy – minimalistyczny dramat o kryzysie wieku średniego – opowiada o wszystkich mieszkańcach Wschodniej (i Środkowo-Wschodniej) Europy, którzy wyjeżdżają za granicę do pracy, pozostawiając za sobą rodzinę. Drugi – luźno oparty na książce Gabriela Andronache – zderza ze sobą dwa, skrajnie różne światy. Wytyka politykom zakłamanie i oportunizm, w ciekawy sposób pokazując, jak mało wiedzą o prawdziwym życiu.
Ponadto w programie przeglądu znalazł się zestaw rumuńskich filmów krótkich, których bohaterowie m.in. wracają po latach w rodzinne strony, walczą z kryzysem małżeńskim i planują radykalną odmianę swojego dotychczasowego życia.
Pełen program Festiwalu dostępny jest na stronie.
PROGRAM FILMOWY:
środa, 10 maja
20.30 NIEPOKALANA | IMACULAT
reż. Monica Stan, George Chiper-Lillemark, Rumunia 2021, 114’
czwartek, 11 maja
20.30 LUDZIE CZYNU | OAMENI DE TREABĂ
reż. Paul Negoescu, Rumunia/Bułgaria 2022, 105’
piątek, 12 maja
20.30 CZŁOWIEK I PIES | OM CÂINE
reż. Ștefan Constantinescu, Rumunia/Bułgaria/Szwecja/Niemcy 2020, 108’
sobota, 13 maja
18.30 RUMUŃSKIE FILMY KRÓTKIE, 90’
20.30 ÎNTREGALDE | ÎNTREGALDE
reż. Radu Muntean, Rumunia 2021, 104’
niedziela, 14 maja
16.00 BERLINER | THE CAMPAIGN
reż. Marian Crișan, Rumunia 2020, 93’
BILETY:
26 zł (normalny)
21 zł (ulgowy)
18 zł (klubowy/senior)
Karnet (6 seansów): 96 zł
O FILMACH:
BERLINER | THE CAMPAIGN
reż. Marian Crișan, Rumunia 2020, 93’
Viorel – cichy, uczciwy traktorzysta z małego miasteczka w zachodniej Rumunii – przypadkowo spotyka Mocanu, znanego polityka ubiegającego się o miejsce w Parlamencie Europejskim. Ten drugi zauważa, że pobyt u “typowej, rumuńskiej rodziny” może pozytywnie wpłynąć na jego wizerunek, więc postanawia zostać u Violera przez pozostały czas trwania kampanii. Czy ten sprytny zabieg pomoże mu uporać się z zarzutami o korupcję?Luźno oparty na książce Gabriela Andronache Ich bin ein Berliner, film przedstawia zderzenie dwóch, skrajnie różnych światów. Wytyka politykom zakłamanie i oportunizm, w ciekawy sposób pokazując, jak mało wiedzą o prawdziwym życiu.
CZŁOWIEK I PIES | OM CÂINE
reż. Ștefan Constantinescu, Rumunia/Bułgaria/Szwecja/Niemcy 2020, 108’
Po tajemniczym SMS-ie od nieznanego numeru, Doru (Bogdan Dumitrache) wraca z Göteborga do Konstancy, swojego rodzinnego miasta. Jego powrót zbiega się w czasie z wybuchem pandemii koronawirusa, która pogrąża świat w chaosie. Mężczyznę napędza przede wszystkim zazdrość o żonę (Ofelia Popii), która podobno go zdradza. Mimo braku dowodów, bohater prowadzi własne, drobiazgowe śledztwo, które zwiększa jego niepokój.
Man and Dog to minimalistyczny dramat o mężczyźnie w średnim wieku, przeżywającym kryzys. To jednak także opowieść o wszystkich mieszkańcach Wschodniej (i Środkowo Wschodniej) Europy, którzy wyjeżdżają za granicę do pracy, pozostawiając za sobą swoją rodzinę. Film Ștefana Constantinescu wnikliwie analizuje ten szczególny stan alienacji i osamotnienia.
ÎNTREGALDE | ÎNTREGALDE
reż. Radu Muntean, Rumunia 2021, 104’
FF w Trieście 2022: Najlepszy film
MFF w Hajfie 2021: Najlepszy film międzynarodowy
Maria, Ilinca i Dan to koledzy z pracy, którzy biorą udział w dorocznej wyprawie humanitarnej. Przed końcem roku wsiadają do SUVa i z torbami pełnymi jedzenia i podarków jadą dzielić się z potrzebującymi. Tym razem ruszają do górskiej wioski Întregalde. Po drodze napotykają starszego człowieka, który prosi o podwiezienie do położonego w górach tartaku. Spełnienie tego dodatkowego dobrego uczynku ma nieprzyjemne konsekwencje. Wyobrażenia o empatii i niesieniu pomocy zostają brutalnie skonfrontowane z rzeczywistością…
Najnowszy film Radu Munteana (Wtorek, po świętach; Alice T.; Papier będzie niebieski). Trzymająca w napięciu opowieść o granicach hojności, prawdziwych powodach altruizmu i o tym, kto tak naprawdę korzysta z tak zwanej dobroczynności. W istotnej dla fabuły roli staruszka wystąpił Luca Sabin — aktor nieprofesjonalny, autentyczny mieszkaniec wioski Întregalde.
LUDZIE CZYNU | OAMENI DE TREABĂ
reż. Paul Negoescu, Rumunia/Bułgaria 2022, 105’
FilmFestival Cottbus 2022: Nagroda dla najlepszego aktora (Iulian Postelnicu)
Ilie (Iulian Postelnicu) ma prawie czterdzieści lat i jest szefem policji w małej wsi w północnej Rumunii, niedaleko granicy z Ukrainą. Chociaż w wiosce dzieją się podejrzane rzeczy, a burmistrz i ksiądz są częścią siatki przemytników papierosów, Ilie wyspecjalizował się w dostrzeganiu tylko tego, co mu najbardziej odpowiada. Kiedy burmistrz każe mu pilnować miejsca, w którym odbywa się przemyt, Ilie naiwnie przekonuje samego siebie, że nic tam się nie dzieje. Ale popełnia błąd i jego życie ulega radykalnej zmianie.
Postrzegam go zarówno jako dobrego, jak i złego. Jest to postać, którą potrafię zrozumieć, bo znajduję w niej wiele z siebie. Dlatego patrzę na tego bohatera zarówno ze współczuciem, jak i krytycznym okiem – mówi o Ilie reżyser filmu, Paul Negoescu. Ludzie czynu to film nieoczywisty, płynny gatunkowo, plasujący się gdzieś między thrillerem a czarną komedią. To nowe, przewrotne spojrzenie na odwieczną walkę dobra ze złem i na pytanie: ile złych czynów zmienia nas w złego człowieka?
NIEPOKALANA | IMACULAT
reż. Monica Stan, George Chiper-Lillemark, Rumunia 2021, 114’
MFF w Wenecji 2021: Nagroda Luigi De Laurentiisa dla najlepszego debiutu, Nagroda GdA Director’s Award Transilvania International Film Festival 2022: Nagroda FIPRESCI
Rumuński kandydat do Oscara 2023
Młoda Daria (Ana Dumitraşcu) rozpoczyna odwyk, aby pozbyć się nałogu, w który wpędził ją ukochany, odsiadujący czteroletni wyrok w więzieniu. Dziewczyna trafia do zamkniętego, bardzo męskiego świata, w którym niełatwo jest zachować niewinność. To arena prowokacji i psychologicznych przepychanek, w której czuły gest może stanowić wstęp do agresji.
Nagrodzony na Festiwalu w Wenecji film Niepokalana, został oparty na doświadczeniach reżyserki Moniki Stan i sfilmowany w klaustrofobicznym formacie 4:3. Współreżyser, George Chiper-Lillemark, jest znanym operatorem filmowym, odpowiedzialnym m.in. za zdjęcia do głośnego filmu Touch Me Not. Film był rumuńskim kandydatem do Oscara 2023.
RUMUŃSKIE FILMY KRÓTKIE:
czas trwania zestawu: 90’
SMUTEK | KAIMÓS
reż. Sarra Tsorakidis, Rumunia 2020, 28’
Czterdziestolatka wraca do kraju, aby pożegnać zmarłą matkę. Otoczona rodziną, czuje się bardziej samotna niż kiedykolwiek, a poczucie winy wynikające z długiej nieobecności sprawia, że chce cofnąć się w czasie i znów być nastolatką. Życie jednak toczy się dalej, a rzeczywistość jest taka, że matka już nigdy jej czule nie skarci, bez względu na to, jak źle się zachowa.
HISTORIE MIŁOSNE ZASŁYSZANE W TRASIE
| PRIN ORAȘ CIRCULĂ SCURTE POVEȘTI DE DRAGOSTE
reż. Corina Gabriela Dașoveanu, Rumunia 2021, 22’
Historia pary przechodzącej kryzys małżeński. 36-letnia Lila jest kierowcą taksówki, a Dani jest amatorem wędkarstwa. W swojej pracy kobieta jest świadkiem kilku historii miłosnych, bardzo odmiennych od jej własnych doświadczeń…
TROFEUM MŁODOŚCI | TROFEUL TINEREȚII
reż. Răzvan Oprescu, Rumunia 2019, 15’
Nostalgiczna podróż do czasów dzieciństwa. Bohater odwiedza mieszkanie dziadków, z którymi spędzał dawniej dużo czasu, zagląda do dawnych komunistycznych term, gdzie bywał w każde wakacje i wspina się w górach, które były celem mozolnych wędrówek małego chłopca. Żadne z tych miejsc nie wygląda już tak, jak kiedyś.
POSTAW SIĘ NA MOIM MIEJSCU | PUNE-TE ÎN LOCUL MEU
reż. Laura Georgescu Baron, Rumunia 2022, 6’ (film animowany)
Zmęczony codzienną rutyną Bobo czuje, że byłby szczęśliwszy w innej skórze. Jednak metamorfoza, na którą się zdecyduje, szybko wymyka się spod kontroli. Czy wyśnione szczęście, sprawi, że będzie zadowolony?
SPADEK | MOȘTENIREA
reż. Marian Fărcuț, Rumunia 2022, 14’
Prowincjonalne, rumuńskie miasteczko. Petre mówi policji, że starszy mężczyzna, którym się opiekował, zmarł tego ranka. W drodze powrotnej do domu próbuje uporać się z zaplanowaniem najbliższych dni. Będzie to jednak duże wyzwanie…
