
Przyznaję bez bicia: sięgając po „Martwą Górę”, spodziewałam się świetnej rozrywki. Nie byłam jednak gotowa na to, jak bardzo ta historia mnie pochłonie. Kiedy przewróciłam ostatnią stronę, mogłam pomyśleć tylko jedno: „Panie Pisarz, jak Ty mi zaimponowałeś w tej chwili!”. Czy podczas pisania miał Pan przeczucie, że powstaje coś wyjątkowego, czy dowiedział się Pan o tym dopiero z reakcji czytelników?
Jako bardzo próżny pisarz uważam, że każda napisana przez mnie historia jest wyjątkowa! Ale poważniej, mnie samego zainteresowało wiele lat temu kilka wątków, które znalazły się w tej powieści. Martwa Góra po prostu czekała na swój czas. Wreszcie nadszedł i ciesze się, że historia Arka Zimnego tak dobrze została przyjęta przez Czytelników.
A skoro już mówimy o „Martwej Górze”, to nie mogę nie zapytać o jej narodziny. Co pojawiło się pierwsze: Arek Zimny, tajemnica katastrofy lotniczej czy Góry Stołowe?
Pierwsza pojawiła się katastrofa samolotu, a właściwie kilku samolotów w okolicy Karłowa, Dusznik i Zieleńca. Pracując nad inna powieścią, Glatz. Zamieć, która rozgrywa się na Śnieżniku i Wieży Wilhelma, którą wybudowano na szczycie w czasach niemieckich, natknąłem się na kilka informacji o wypadkach lotniczych w czasie II wojny światowej. Później przeczytałem artykuły Henryka Grzybowskiego o tych wydarzeniach. Historia leżała na półeczce kolejne lata czekając na swoją kolej, a może na Arka Zimnego, który po raz pierwszy pojawił się w powieści Z innej gliny. Arek na tyle przypadł mi do gustu, że domagał się własnej historii i uznałem, że ta będzie dla niego najlepsza.

W „Martwej Górze” przeszłość nieustannie wpływa na teraźniejszość, a wydarzenia sprzed kilkudziesięciu lat wciąż rzucają cień na losy bohaterów. Co najbardziej fascynuje Pana w historycznych tajemnicach, które do dziś nie doczekały się jednoznacznego wyjaśnienia?
Właśnie to, że nie zostały wyjaśnione, że wciąż żyją w świadomości lokalnej społeczności. Narastają wokół nich kolejne opowieści, miejscowe legendy, które co jakiś czas odżywają za sprawą jakiegoś znaczącego lub mniej wydarzenia. Fascynuje mnie jak wydarzenia z przeszłości wpływają na ludzi. To fascynujące, jak opowieść sprzed lat może się zmieniać z upływem czasu, przekazywana i komentowana przez kolejnych „powierników tajemnicy” i fascynuje mnie docierania do źródła tych opowieści i odtworzenie ich w miarę wiarygodnie.
Arek Zimny nie przypomina typowego kryminalnego herosa. Sapie, narzeka, najchętniej zostawiłby część świata w spokoju, a mimo to trudno go nie polubić. Skąd wziął się pomysł na takiego bohatera?
Lubię takich zrzędów. Jednak wyjaśnijmy – w powieściach, nie w prawdziwym życiu. Dzisiaj w kryminałach mamy wręcz herosów, którzy rozwiązują sprawy z ogromną łatwością. Wychodzą z bardzo nieprawdopodobnych, czasem wręcz niemożliwych sytuacji. Arek Zimny jest człowiekiem z krwi i kości, który ograniczony przez przypadłości zdrowotne wciąż funkcjonuje i daje radę. Każdy z nas mógłby być takim Arkiem, którego nakręca praca i poczucie obowiązku. Może to trzyma go przy życiu.
Patrząc na bohaterów „Martwej Góry”, można odnieść wrażenie, że jest Pan świetnym obserwatorem ludzi. Na ile te postaci rodzą się z obserwacji rzeczywistości, a na ile są wytworem wyobraźni?
Obserwacja, jak najbardziej. Postaci, które tworzę mają jednak wiele moich cech. Zwłaszcza sarkastyczne poczucie humoru, którego jednak nie nadużywam w towarzystwie, bo na dłuższą metę jest męczące.

Załóżmy na chwilę, że Netflix puka do drzwi z propozycją ekranizacji „Martwej Góry”. Których aktorów najchętniej obsadziłby Pan w głównych rolach? I czy znalazłaby się tam jakaś rola dla samego autora? 😉
Arka Zimnego zagrałbym brawurowo! Poważniej… Pierwsza myśl Arkadiusz Jakubik – Ma naturalną charyzmę faceta „po przejściach”, potrafi zagrać fizyczne wyczerpanie, a jego sarkazm zawsze brzmi autentycznie, a nie jak wyuczone żarty ze scenariusza. Druga myśl – Robert Więckiewicz?
Jednym z największych atutów książki są dialogi. Niejednokrotnie łapałam się na tym, że uśmiecham się podczas wymiany zdań między bohaterami. Czy takie sceny powstają spontanicznie, czy są mozolnie dopracowywane?
Spontanicznie. Znam swoich bohaterów, wystarczy, że pomyślę o scenie, wyobrażę ją sobie i dialog przychodzi naturalnie, jakbym przysłuchiwał się tej rozmowie i ją po prostu zapisywał. Tak sobie myślę, że to chyba jest znaczące – ja słyszę ten dialog w głowie (nie żebym na co dzień słyszał jakieś głosy), dlatego wypada to chyba naturalnie.
Kryminalna zagadka, historyczna tajemnica, mroczny klimat… a mimo to podczas lektury kilka razy parsknęłam śmiechem. Jak znaleźć równowagę między napięciem a humorem, żeby jedno nie odebrało siły drugiemu?
Chyba na szczęście potrafię wyłapać właściwe proporcje. Chociaż przyznaję, że kilka żartów wykreśliłem jeszcze przed oddaniem tekstu do redakcji. Wydało mi się, że były już niepotrzebne i rzeczywiście nie pomogłyby, a zaszkodziły powieści.

Podczas targów książki i spotkań z czytelnikami ma Pan okazję obserwować reakcje odbiorców z bliska. Jakie zdanie o „Martwej Górze” słyszy Pan najczęściej? A które z opinii najbardziej Pana zaskoczyły?
Pojawia się opinie, że to moja najlepsza powieść, ale trochę się w środku z tym zżymam. Odzywa się wtedy znów moja próżność. Myślę, że jest po prostu nieco inna. Zresztą staram się, żeby każda z książek czy serii była pisana trochę innym językiem i miała inny wydźwięk.
Czy czytelnicy powinni już robić miejsce na półce dla kolejnych przygód Arka Zimnego, czy woli Pan potrzymać ich w niepewności?
Potrzymajmy czytelników w niepewności.
Przyznaję, że kiedy zobaczyłam informację o przedsprzedaży „Zamku na peryferiach”, moją pierwszą myślą nie było „o, nowa zagadka”, tylko „ciekawe, co tym razem zmaluje Ziętek”. Jak Pan reaguje na fakt, że ten bohater zyskał już niemal status legendy?
Zazdroszczę mu! Ziętek wymknął się spod kontroli. Po prostu kompletnie straciłem panowanie nad tą postacią. Nie mam pojęcia, co z tego wyniknie i jakie będą szkody.
Cztery książki w drugiej połowie roku to wynik, który budzi zachwyt, ale i pewne podejrzenia. Proszę więc szczerze odpowiedzieć: ile jest w tym kawy, ile talentu, ile ciężkiej pracy, a ile niewidzialnego wkładu Pani Żony? 😉
Nie piję kawy. Talent? Może ułamek procenta. Ciężka praca na pewno. Wkład Pani Żony… Mam tu napisaną karteczkę na ścianie – „Gdyby pytali, ile jest mojego wkładu odpowiadaj, że to wszystko moja zasługa! Pani Żona”.
Rozmawiała: Anna Joanna Brzezińska