Jestem przekonany, że Gábor Medve szczerze opisuje uczucia i że pamięć go nie zawodzi. Niejednokrotnie zadziwiał mnie swoją pamięcią dokładną rejestracją najdrobniejszych szczegółów z zupełnie zamierzchłej przeszłości, choć przecież i moja świadomość nie należy do przeciętnych. Jego twórczość pisarską, a zwłaszcza nowele z pierwszego okresu, charakteryzuje ogromna, niewiarygodna wprost szczerość, co niektórzy krytycy określili, zupełnie niesłusznie, jako manierę.
Gábor Medve to jeden z bohaterów Szkoły na granicy, którego rękopis został wpleciony w narrację. To jednak, co charakteryzuje twórczość fikcyjnej postaci, jest również doskonałym podsumowaniem pióra Gézy Ottlika. Szkoła na granicy napisana została z wielką precyzją i dbałością o szczegóły, dzięki czemu z powieści wyłania się niezwykle prawdziwa i szczera historia: o sile, walce o niezależność, ale też radości życia i wielkiej przyjaźni. Mieszanie pierwszoosobowych narracji (pamiętnik Medvego i relacja Bebe) sprawia, że czytelnik otrzymuje wiarygodny dwugłos dotyczący rozgrywających się w powieści wydarzeń.
Bebe, Szaravy i Medve mają tylko dziewięć lat, lecz zamiast gry w piłkę, muszą zmierzyć się z twardymi zasadami szkoły kadetów. Zamiast beztroskiej zabawy w chowanego, nierówna walka ze starszymi uczniami i dowódcami. Zamiast dziecięcych psot – rygor i dyscyplina. W takich warunkach rodzi się ich przyjaźń, hartuje charakter, kształtuje męskość.
Géza Ottlik opowiada o Węgrzech w latach 20. XX wieku, odwołując się jednocześnie do węgierskiej rewolucji z roku 1956, a także tworząc parabolę systemów totalitarnych, gdzie główną ideą edukacji jest stworzenie masy tak samo myślących i w to samo wierzących obywateli.
Szkoła na granicy została opublikowana w 1959 roku, a polskiego wydania doczekała się w roku 1973 i 1980. Zapominana na wiele lat, teraz powraca odświeżona w serii Nowy Kanon Wydawnictwa W.A.B., przetłumaczona przez Tadeusza Olszańskiego. Opatrzona została także niezwykle osobistym, ale pełnym szacunku posłowiem Pétera Esterházego.
Géza Ottlik to pisarz niemal nie znany w Polsce, szukając jego nazwiska w Wikipedii otrzymujemy tylko krótką notkę: węgierski pisarz, tłumacz literatury oraz teoretyk brydża. Współautor książki Adventures in Card Play, powszechnie uznawanej za najlepszą książkę o rozgrywce. Warto więc sięgnąć po Szkołę na granicy i przekonać się, że na tworzeniu literatury, Géza Ottlik zna się co najmniej tak dobrze jak na zdobywaniu brydżowych lew.
