Musielibyśmy pokonać jakieś 13 tys. km, by dotrzeć z Krakowa do Pekinu. Stolica Chin wydaje nam się bardzo odległa, jak i cała dalekowschodnia kultura. Chiny kojarzą się głównie z tanim, smacznym jedzeniem i jakimiś sprzętami – małego AGD czy telefonami komórkowymi. I nawet, gdy słyszymy, że te sprzęty mogą nas inwigilować, wydaje nam się, że nie mamy nic do ukrycia, a nasze dane i tak nikomu by się nie przydały. Tymczasem książka Sylwii Czubkowskiej pokazuje, że Pekin jest bliżej niż nam się wydaje, a obecności chińskich technologii, inwestycji i pieniędzy, nie należy bagatelizować.
Książka “Chińczycy trzymają nas mocno” podzielona jest na kilkanaście rozdziałów, w których omówione są chińskie wpływy na różne gałęzie gospodarki, nauki czy polityki w europejskich krajach, a szczególnie Europy Środkowo-wschodniej. O części z tych wątków wiemy, bo huczały o tym media, innych się domyślamy, choć wolimy nie wiedzieć, a jeszcze inne informacje są zupełnie nieznane i zaskakujące.
“Chińczycy…” zaczynają się, tak jak i pomysł na książkę – od głośnej afery z Huawei. Czubkowska omawia historię chińskiego giganta technologicznego i stopniową nieufność innych państw do niego, a wreszcie polskie związki z firmą z Shenzen i kulisy aresztowania biznesmenów działających w Polsce. W dalszej części książki możemy dowiedzieć się czy warto przyjmować od Chin podarek w postaci pandy. Cena za to urocze zwierzę w krajowym zoo może być bardzo wysoka i spłacana przez wiele lat. Tak samo jak cena za budowane przez Chińczyków drogi i koleje w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, które autorka opisuje w jednym z rozdziałów (Inicjatywa Pasa i Szlaku, która ma być nowym Jedwabnym Szlakiem).
Równie ciekawa jest historia firmy Nuctech produkującej systemy monitoringu obecne na lotniskach, co do których bezpieczeństwa są jednak zastrzeżenia. Jednocześnie firma jeden ze swoich oddziałów ma w polskim miasteczku Kobyłka. Czubkowska opisuje także fenomen Xiaomi czy AliExpress.
To tylko wybrane zagadnienia, które autorka porusza w reportażu. Książka w rzeczywistości porusza wiele tematów związanych z Chinami. Można powiedzieć, że znajdziemy to wszystko, co chcemy wiedzieć o Chinach, ale nie wiedzieliśmy, gdzie zapytać. A może baliśmy się zapytać? Bo z książki płyną dość przerażające wnioski, których nie sposób dalej bagatelizować – Chiny powoli, systematycznie, czasami bardziej dyskretnie, czasami głośniej zaciskają obręcz wokół Europy.
Dagmara Marcinek
Chińczycy trzymają nas mocno. Pierwsze śledztwo o tym, jak Chiny kolonizują Europę, w tym Polskę
Sylwia Czubkowska
Wydawnictwo ZNAK Literanova
