Czy w obozowym piekle jest miejsce na muzykę?
Gdy inne więźniarki stały na wielogodzinnych apelach w skwarze lub na mrozie, one wygrywały skoczne melodie. Ich marsze codziennie odprowadzały komanda do katorżniczej pracy, a potem witały wycieńczone kobiety, które niosły ze sobą trupy koleżanek. Eichmann chętnie słuchał ulubionych szlagierów w wykonaniu obozowej kapeli, zaś doktor Mengele wzruszał się przy utworach Schumanna.
Ich muzyka dla jednych była torturą, dla innych namiastką normalności. Dla samych orkiestrantek – wybawieniem od śmierci w komorze gazowej.
Historia dziewczęcej orkiestry z Auschwitz należy do najmniej znanych elementów obozowej rzeczywistości. Zespół stworzyła Maria Mandl – „bestia z Auschwitz”. To jej chorobliwej ambicji, by dorównać kapeli z męskiego obozu, garstka więźniarek zawdzięczała przetrwanie. Orkiestra splotła losy Żydówek i Aryjek z całej Europy. Obok amatorek ledwie potrafiących utrzymać instrument w dłoni występowały m.in. paryska śpiewaczka kabaretowa Fania Fénelon i wybitna skrzypaczka Alma Rosé.
Wszystkie grały, by przeżyć.
Anne Sebba zebrała rozproszone świadectwa, spotkała się z ostatnimi ocalałymi i odtworzyła każdą z mikrohistorii, które miały zostać zapomniane. Dzięki wnikliwej analizie źródeł stworzyła wielogłosową narrację, w której osobiste dramaty przenikają się z tragiczną historią.
Ta książka to więcej niż świadectwo. To akt zachowania pamięci o Ocalałych.
Anne Sebba – brytyjska biografka, wykładowczyni i dziennikarka, autorka dziewięciu książek non-fiction i dwóch biografii dla dzieci. Specjalizuje się w opowieściach o kobietach XX wieku. Jej książki były tłumaczone na wiele języków i zdobyły uznanie krytyków na całym świecie. W Polsce, nakładem wydawnictwa Znak Literanova, ukazała się jej książka „Ta kobieta. Biografia Wallis Simpson”.
INFORMACJE:
Autorka: Anne Sebba
Tytuł: Trzeba było grać.
Pierwszy reportaż o dziewczęcej orkiestrze z Auschwitz
Premiera: 14 stycznia 2026
Kategoria: Literatura faktu i reportaż
