„Partytura dronowa jest może trudna do zdefiniowania, ale ma przed sobą wielką przyszłość pod warunkiem, że zostanie połączona z tradycyjnymi elementami muzyki, takimi jak wyrazista melodia czy klarowna rytmika” – uważa Łukasz Targosz, jeden z bohaterów piątkowego wieczoru w Centrum Kongresowym ICE Kraków. Jego muzyka do serialu HBO „Pakt” i dramatu Patryka Vegi „Pitbull” otworzyła wczoraj uroczystą galę „alterFMF: Drone Sounds”.
Zanim zabrzmiały światowe premiery symfoniczno-elektronicznych suit skomponowanych przez twórców uważanych za nową falę Hollywood, festiwalowa publiczność wzięła udział w kilku spotkaniach ukazujących złożoność pracy nad audytywną warstwą filmowego dzieła. Najpierw rozmawialiśmy o sztuce tworzenia muzyki do trailerów filmowych – poranny panel prowadził Chris Brown z wytwórni West One Music. Kolejna dyskusja dotyczyła pułapek, tricków i ryzyka, jakie ponosi autor „muzyki na ekranie” – bo tak, zdaniem prelegentów, powinno się mówić o oprawie muzycznej obrazu, który wiąże się dzisiaj nie tylko z filmem, ale i serialem, grą komputerową czy reklamą telewizyjną. O biznesowej odsłonie pracy kompozytora ekranowego opowiadali agenci i specjaliści pracujący nad budową marki amerykańskich twórców, m.in. kompozytor i producent koncertów muzyczno-filmowych George Christopoulos, specjalistka public relations Beth Krakower oraz przedstawiciel medialny John Tempereou, pod którego opieką znajduje się pięćdziesięciu twórców związanych z Hollywood. Chwilę później dyskutowaliśmy na temat elementów składających się na ścieżkę dźwiękową, konstruowania i przetwarzania efektów brzmieniowych i wciąż za mało docenianej pracy „sound designera”. Na koniec – jako przedsmak weekendowego święta animacji – panel dotyczący dźwiękowości w filmie kreskowym (w spotkaniu wzięli udział zdobywcy nagrody Emmy związani z Dynamic Music Partners: Lolita Ritmanis, Michael McCuiston i Kristopher Carter oraz wielki przyjaciel FMF, twórca muzyki do „Odlotowej przygody”, Diego Navarro) i premierowy pokaz kinowej odsłony jednej z najpopularniejszych gier na telefony komórkowe – „Angry Birds” – z udziałem kompozytora ścieżki dźwiękowej, Heitora Pereiry.
Wieczorem – muzyczne wydarzenie w skali światowej, feeria symfonicznych i elektronicznych brzmień: gala „alterFMF: Drone Sounds” w Centrum Kongresowym ICE Kraków. Początek należał do polskiego twórcy Łukasz Targosza, który – po dziesięciu latach nieobecności na estradzie – zasilił skład Orkiestry Miasta Tychy AUKSO. Targosz grał na kilku nietypowych instrumentach, wśród których znalazła się m.in. amerykańska array mbira (rodzaj większej kalimby strojonej po kole kwintowym, z głosami języczkowymi strojonymi w oktawach), tank drum (instrument perkusyjny z grupy idiofonów, powstały na bazie butli gazowej z wyciętymi językami różnego kształtu i wielkości), barytonowa gitara elektryczna oraz maszyna do pisania, po mistrzowsku wtopiona w materię muzyczną. W suitach do serialu „Pakt” i filmu „Pitbull” artyście towarzyszył Görkem Şen – turecki wirtuoz stworzonego przez siebie instrumentu o nazwie „yaybahar”, zbudowanego z desek, przewodów oraz talerzy tworzących rezonans i generującego brzmienie do tej pory zarezerwowane dla instrumentów elektronicznych; partię wokalną w tchnącej rockiem ścieżce dźwiękowej z „Pitbulla” zaśpiewała polska wokalistka Anna Karwan.
Dalszy ciąg wieczoru należał do kompozytorów uważanych za nową falę amerykańskiej „fabryki snów”, tworzących muzykę z pogranicza „Hollywood Classical Film Score” i szeroko pojętej elektroniki. Pierwszy z nich – amerykański kompozytor i były perkusista kalifornijskiej rockowej grupy Red Hot Chilli Peppers, Cliff Martinez – znany jest kinowej publiczności z wieloletniej współpracy ze Stevenem Soderberghem. „Dzięki niemu zbudowałem swój kompozytorski styl, to on w pełni sformatował moją świadomość muzyczną” – zapewniał podczas spotkania z festiwalową publicznością autor kultowej ścieżki dźwiękowej do filmu „Solaris” wg Stanisława Lema. Muzyka Martineza jest niezwykle surowa w wyrazie i oszczędna w środkach, jednocześnie zaś korzysta z pełnego spectrum najnowocześniejszych środków technicznych. Szczególnie istotne miejsce w orkiestrze zajmują instrumenty perkusyjne, dzięki którym kompozytor uzyskuje hipnotyczne brzmienie i transowy klimat i które wykorzystuje w oryginalny sposób, m.in. używając do gry na marimbie smyczka. Piątkową galę „alterFMF” uświetniły tematy z mrocznych arcydzieł Nicolasa WindingRefna, kolejnego filmowego partnera kompozytora: „Drive”, „Tylko Bóg wybacza” i „The Neon Demon”, najnowszego dzieła reżysera za którą Cliff Martinez otrzymał nagrodę na niedawno zakończonym Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes.
Drugą część koncertu alternatywnej muzyki filmowej otworzyła kultowa muzyka Jóhanna Jóhannssona – filmowego neoklasyka chętnie łączącego w swoich partyturach nowoczesny typ brzmienia z tradycyjnymi środkami wyrazu, takimi jak szeroka kantylena wiolonczel, koronkowe solo harfy czy romantyczny w charakterze walc. Zabrzmiały liryczne tematy z „Labiryntu” i inspirowana rumuńską muzyką spektralną i nagrodzona Złotym Globem ścieżka dźwiękowa do filmu „Sicario” Denisa Villeneuve’a; na zakończenie – suita z nominowanej do Oscara za muzykę „Teorii wszystkiego” Jamesa Marsha. Orkiestrę AUKSO poprowadził bliski współpracownik islandzkiego kompozytora – Anthony Weeden; muzykom towarzyszyli gościnnie: Skuli Svergisson (gitara basowa), Michel Deneuve (cristal baschet) i Caroline Ehret (fale Martenota).
W finale uroczystej gali – ogniste suity z filmów „Earth to Echo”, „Niepamięć” i „Tron: Rebelia” oraz z serialu „Niezgodna” autorstwa amerykańskiego kompozytora i aranżera Josepha Tranapese’a, pierwszego laureata nagrody Jerry’ego Goldsmitha przyznawanej przez Uniwersytet Kalifornijski. Trapanese tworzy muzykę na pograniczu gatunków, określaną przez znawców mianem „wyrafinowanej integracji akustycznego i elektronicznego instrumentarium”. W jego ścieżkach dźwiękowych (powstałych w kooperacji z paryskim duetem Daft Punk) ogromne znaczenie ma zarówno elektronika, jak i tradycyjna perkusja – dzięki tej fuzji kompozytor uzyskuje nowe efekty brzmieniowe, przypominające warkot helikopterów czy stukot maszyn. „Jestem wielkim orędownikiem nowoczesnych technologii w kinie, ale otwarcie przyznaję się do archaicznych metod pracy nad ścieżką dźwiękową – zaczynam zawsze przy fortepianie, z kartką papieru nutowego na biurku. Dopiero potem przenoszę wszystko na komputer” – wyznał Joseph Trapanese na dzień przed piątkowym koncertem. W finale wieczoru był nie tylko gościem specjalnym, ale także wykonawcą – poprowadził orkiestrę AUKSO w premierowej prezentacji suit swojego autorstwa.
Dziś piąty dzień Festiwalu Muzyki Filmowej w Krakowie i jednocześnie początek weekendowego święta animacji. Wieczorem w TAURON Arenie Kraków – wielka „Gala Muzyki Filmowej: Animacje” i rozdanie nagród FMF: Young Talent Award i Ambassador Award.
